AMAÇ:
Kendimizi yapay olarak engelleyerek her zaman olduğu kadar rahat
davranamadığımız bir durumda basit bir görevi/işi grup olarak nasıl
hayata geçirdiğimizi görmek. Yönlendirme ve liderlik kavramlarını
tartışmak. YÖNTEM: İki gruba ayrılarak. UYGULAMA: Katılımcı
sayısına göre iki büyük grup oluşturulur. Herkesin gözü bir bandana ile
bağlanır. Verilen yarım saat içinde gözler kapalı haldeyken gruplar
yapmak istedikleri bir şeye karar verirler. Gruplar daha rahat
davranabilmek için seçtikleri birinin gözlerini açabilirler. Karar
verdikleri şey her ne ise onu gerçekleştirmek için harekete geçerler.
Sürenin bitiminde büyük grupta bir değerlendirme turu yapılır. DEĞERLENDIRME: -Nasıl ve ne hissediyoruz? -Grup nasıl karar aldı? Karar alma hızı nasıldı? -Grupta bir lider var mıydı? MALZEME: Gözleri kapatmak için bandanalar. SÜRE: 30 dakika
İLETİŞİMde pozisyon
AMAÇ: İkili ilişkilerde iletişimi zorlaştıran fiziksel durumları değerlendirmek. YÖNTEM: İki kişilik küçük gruplar. UYGULAMA:
Grup ikili küçük gruplara bölünür. Oluşan her grup kendi karar
verdikleri bir konu üzerine konuşmaya başlar. İlk on dakikalık süreden
sonra antrenörün uyarısı ile eşlerden biri ayağa kalkar diğeri oturmaya
devam eder ve konuşma bu şekilde devam eder. beş dakikalık bir süre
sonunda yine antrenörün uyarısı ile eşler konumlarını değiştirerek bir
beş dakika daha konuşmaya devam ederler. Üçüncü uyarının ardından
gruplardan en rahat ettikleri konumda konuşmaya devam etmeleri istenir.
Egzersizin sonunda değerlendirme yapmak için büyük grup bir araya gelir. DEĞERLENDIRME SORULARI: - Bütün bir konuşma boyunca kendini nasıl hissettin? - Seçtiğiniz konumu neden tercih ettiniz? MALZEME: Yok SÜRE: 25 dakika
BEN DİLİ (gİRİŞ egzersizi)
AMAÇ: “Ben dili” dediğimiz kullanımın bir alıştırmasını yapmak. YÖNTEM: Küçük gruplar. UYGULAMA:
Katılımcıların hepsinden beş dakika içinde soru sormak istedikleri beş
kişi için beş soru yazmaları istenir. bu süre sonunda herkes kimlere
sorusu varsa sırayla o katılımcılarla bir araya gelip sorusunu sorar ve
cevabını alır. Bunun ardından bütün sorular bir araya toplanır.
Antrenör seçtiği her hangi bir soru kağıdından açık-kapalı soruya örnek
verir. Katılımcı sayısına göre eşit sayıda küçük gruba bölünüp soru
kağıtlarının tümü tesadüfi olarak gruplara paylaştırılır. Soru
kağıtlarındaki sorular açık ve kapalı olmak üzere sınıflandırılıp,
kapalı olanlar açık hale getirilir. MALZEME: Kağıt ve kalemler SÜRE: 30 dakika
EVET, VE...
(aktif dinleme) AMAÇ: Karşımızdaki insanın söylediklerini, kendi cümlelerimizle de aktararak gerçekten ne söylediğini anlamaya çalışmak. YÖNTEM: İkili küçük gruplar. UYGULAMA:
Katılımcılar ikili gruplara ayrılırlar ve rahatça konuşabilecekleri bir
köşeye çekilirler. Önceden belirlenen kimi önermeler ya da kendi
seçecekleri bir konu üzerine konuşmaya başlarlar. Önce eşlerden biri
konuşmaya başlar diğer eş eklemek istediği bir şey varsa önce “evet”
diyerek eşinin söylediklerini özetler, ardından da “ve” diyerek kendi
düşüncelerini ekler. MALZEME: Yok SÜRE: 15 dakika
BEN DİLİ
AMAÇ: “Ben dili”nin kullanımına ilişkin alıştırma yapmak. YÖNTEM: Küçük gruplar. UYGULAMA:
Katılımcılar iki kişilik gruplara ayrılır. Herkesten bir kişiyle
iletişime geçerken kullandığı genel davranış biçimini düşünmesi
istenir. Belirledikleri durumu tartışmaları ve bir rol oyunu yapmaları
istenir. A, B’nin sevmediği şekilde davranır ve B’de genel tavrını
oynar. A spontan olarak bunun karşısında oynamaya başlar. Gönüllü olan
bir çift büyük grubun önünde oynar. Diğer katılımcılar bu durumu nasıl
değiştireceklerine dair konuşurlar. Sorunu yaratan ne? Nelerden
hoşlanmadılar? Bu ve benzer şeyleri söyleyip bazı rolleri
değiştirebilirler. Antrenör herkese “ben dili” nin yazılı olduğu
dokümanları verir. Tekrar ikili gruplara dönülür ve senaryolarını ben
dilini kullanarak değiştirmeleri istenir. Bir süre sonra
değerlendirmeye geçilir. DEĞERLENDİRME SORULARI: - Senin için nasıldı? - Bir değişim hissettin mi? Hissettiysen nasıl bir değişim? - Ben dili’ni kullanabildin mi? - Beden dilinde bir değişim hissettin mi? Fark ettiysen nasıl bir değişim? MALZEME: Yok SÜRE: 60 dakika
ÖVGÜ EGZERSİZİ
AMAÇ: “Ben dili”nin kullanımı üzerine bir alıştırma yapmak. YÖNTEM: Küçük gruplar. UYGULAMA:
Herkesten tanıdıkları bir kişi için üç-dört tane övgü cümlesi yazmaları
istenir. Yazılan cümleler bir yerde toplanır ve antrenör rasgele
seçtiği bir kağıttan ben dilini kullanmaya ilişkin örneklendirme yapar.
(Örn; “sen dünyadaki en güzel kadınsın” cümlesinin ben diline çevrilmiş
hali “bence sen dünyanın en güzel kadınısın” ya da “senin .............
seviyorum.” ..gibi) Katılımcılar küçük gruplara ayrılır. Rasgele
paylaştırılan kağıtlardaki övgü cümlelerini ben diline çevirmeleri
istenir. MALZEME: Kağıt ve kalemler SÜRE: 30 dakika
BAKMADAN RESİM ÇİZMEK
(aktif dinleme) AMAÇ: Aktif dinleme konusuna giriş yapabilmek. YÖNTEM: İkili küçük gruplar. UYGULAMA:
Önceden seçilip çoğaltılmış iki resim hazırlanır. Katılımcılar ikili
gruplar oluşturup sırt sırta vererek ve her grup arasında mesafe olacak
şekilde otururlar. Gruptaki her çifte farklı bir resim verilir ve sıra
ile eşlerden ellerindeki resmi diğer eşe anlatmaları istenir. Resmin
anlatımını dinleyen eş sorular da sorarak anlatılan resmi bir kağıda
çizer. MALZEME: Önceden seçilip hazırlanmış iki farklı resim, her katılımcı için kağıt ve kalem. SÜRE: 20 dakika
KONTROLLÜ DİALOG
(aktif dinleme egzersizi) AMAÇ: Aktif dinleme konusunda alıştırma yapmak. UYGULAMA
l: Katılıyorum - Katılmıyorum uçları olan bir barometre çalışması için
önermeler okunur. Katılımcılardan barometre üzerinde yerlerini almaları
istenir. Herkes yerleştikten sonra üç kişilik küçük gruplar
oluşturulur. Ancak bu üç kişilik grupta, iki ayrı uçta olanlar ile orta
noktalarda yer alanlardan birer kişi bulunmalıdır. Orta noktada duran
grup gözlemci rolünü üstlenir. Az önceki barometrede varılan sonuca
göre taraflar birbirlerini ikna etmeye çalışırken üçüncü kişi gözlem
yapar.
BAROMETRE İÇİN KULLANILABİLECEK ÖNERMELER: -Sessiz kalmak kabullenmektir. -Ben dili daha açık ve dürüsttür. -Kötü insanların gücü olmamalıdır. -Erkekler kadınlardan daha rekabetçidir. -Ordu bir erkeği gerçek erkek yapar. -Bulaşık yıkamak kadınların işidir.
GÖZLEMCİLERİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTALAR: -Kişinin grup içindeki rolü ne? Örneğin; aktif mi, tartışmayı yönlendirmeye çalışıyor mu? -Söz alarak mı konuşuyor? Yoksa söz mü kesiyor? -Konuşurken mimik (vücut dili) kullanıyor mu? -Düşüncelerini nasıl ifade ediyor? Heyecanlı mı? Agresif mi? veya başka bir şey.
MALZEME: Aktif dinleme ile ilgili yazılı doküman SÜRE: 30 dakika
BANA BİR FEEDBACK VER
(geri besleme) AMAÇ: Katılımcıların birbirleriyle ilgili izlenimlerini ortaya çıkarmak. YÖNTEM: Küçük gruplar. UYGULAMA:
Sandalyeler ikişerli olarak mekanın değişik yerlerine dağıtılır.
Katılımcılar dolaşarak kimden bir feedback isteyeceklerini düşünürler
ve seçtikleri kişi ile karşılıklı otururlar. Orada oturdukları süre
içinde hiç kimse tarafından rahatsız edilmemeli ve dinlenmemelidir.
Feedback istemiş olan kişi, hangi konu hakkında bir feedback
isteyeceğini kararlaştırır. Kendisi ise feedback vermek zorunda
değildir. SÜRE: Bir saat. MALZEME: Katılımcı sayısı kadar sandalye. NOT: Grubun içinde belli bir güven oluştuktan sonra uygun olan bir egzersiz.
GERİ BESLEME
AMAÇ:
İlişki halinde olduğumuz insanlarla yaşadığımız olumlu ve olumsuz
yaşanmışlıkları uygun ve net bir şekilde aktararak varsa gerilimleri
konuşup çözümleyebilmek ya da sorun varsa bunların üzerini kapatmadan
konuşabilmek. YÖNTEM: Küçük grup. UYGULAMA 1: Birbirleriyle
geçmişte de ilişkisi olan iki kişilik gruplar oluşturulur. Daha önceden
yaşadıkları olumlu ya da olumsuz duygulanımlar ve düşünceler üzerine
konuşurlar. Ancak bu konuşmayı yaparken dikkat edilmesi gereken
noktalar vardır. (bkz. Geri Besleme ve Aktif dinleme) UYGULAMA 2:
İki kişilik gruplar oluşturulur. Çiftlerden önce biri sonra diğeri
üçüncü biriyle yaşadıkları bir olaya ilişkin geri beslemede bulunur.
Dinleyici konumunda olan, aktarım bittikten sonra anlatıcı olana
aktardığı olay üzerine geri beslemede bulunur. MALZEME: Yok SÜRE: 30 dakika