AMAÇ: Kadın ve erkek davranışlarındaki farklılıklar üzerine bir değerlendirme yapmak. YÖNTEM: Büyük grup. UYGULAMA: 1.ADIM:
5 sandalye yan yana dizilir. Gönüllü olan iki kadından 2 ve 4 numaralı
sandalyelere oturmaları ve bir tramvayda olduklarını hayal etmeleri
istenir. Yaklaşık bir dakika otururlar. Bu sırada birkaç metre uzakta
oturan gözlemciler (antrenörler) bu iki kadının çizdikleri imajı
algılama ve beden dilinin anlattıkları hakkında notlar alır. 2.ADIM:
Kadınlar kalkar. Gönüllü üç erkekten 1-3-5 numaralı sandalyelere
oturmaları ve bir tramvayda olduklarını hayal etmeleri istenir. Bir
dakika boyunca otururlar ve gözlemciler onlarla ilgili notlarını alır. 3.ADIM:
Kadın ve erkeklerin az önceki yerlerine tekrar oturmaları istenir. Bir
iki dakikalık süre boyunca otururlar ve gözlemciler bu durumdaki
notlarını alır. 4.ADIM: Yeni üç kadın ve iki erkekten bu beş
sandalyeye oturmaları istenir. Oturdukları bir dakikalık süre içinde
gözlemciler yeni notlarını alırlar. 5.ADIM: Büyük grupta gözlemci aldığı notları açıklar ve katılımcılara şu sorular sorulur: 1- 1., 2. ve 3. resimlerde ne gibi farklılıklar vardı. 2- Bu egzersize katılanlara her aşamaya yönelik duyguları sorulur. 6.ADIM:
Yeni gönüllülerden üç kadın ve iki erkeğe kendi cinsiyetleri dışında
karşı cins gibi davranarak sandalyelere oturmaları istenir. 7.ADIM: Bu yeni sahnede ilginç olan neydi? sorusu üzerine konuşulur. DEĞERLENDİRME SORULARI: 1- Karşıt rol neye benziyordu ve ne hissettim? 2- Yeni sahnede hangi farklılıklar görünür durumdaydı? 3- Neden böyle? MALZEME: Beş sandalye SÜRE: 30-45 dakika
İZLENİMLER
AMAÇ: Gender konusundaki düşünce ve algıları ortaya çıkarmak ve değerlendirmek. YÖNTEM: Büyük grupta beyin fırtınası UYGULAMA:
Kadınlara ve erkeklere farklı renklerde olmak üzere kağıtlar dağıtılır.
“Kadınların ve erkeklerin toplumdaki yeri nedir?” sorusuna ilişkin
izlenimler bu kağıtlara yazılır. Büyük bir duvar kağıdına bu kağıtlar
yapıştırılır. Böylece katılımcılar yazılanların tümünü okur. Herhangi
bir değerlendirme yapılmadan, “gender rollerini neler belirler?”
üzerine beyin fırtınası yapılır. DEĞERLENDİRME: 1- Sizin için izlenimlerde ve beyin fırtınasında neler önemli ve ilginçti? 2- Gender rolleri arasında sizce bağlantılı olan noktalar nelerdir ve nasıl bir bağlantı var? MALZEME: Kağıt ve kalem. SÜRE: 30 dakika.
KISA FİLM
Amaç: Toplumsal cinsiyet rol kalıplarını sorgulamak Uygulama:
Grupta kısa bir film izlenir ve filmin ortasında film durdurulur.
Filmin sonu grup tarafından yaratılır. Daha sonra grupta, neden böyle
bir son seçildiğine dair konuşulur ve bu sondaki gender rolleri niye bu
şekilde yapılandı diye sorgulanır. Bu egzersiz aynı zamanda bir hikaye okunarak da yapılabilir.
Malzeme: Kısa film, film gösterimi için teknik malzeme.
KADIN - ERKEK HEYKELİ
Amaç: Toplumsal cinsiyet rolleri üzerine beden kalıplarını sorgulamak.
Uygulama:
Bir erkek ve bir kadın gönüllü katılımcıyla gerçekleştirilir. Kadın
katılımcıdan bir sandalyeye örneğin bir kadın otobüste nasıl oturuyorsa
öyle oturması istenir. Heykelin net bir ifade vermesi için pozisyon
biraz abartılabilir. Erkek katılımcıdan ise ayakta rahat bir pozisyon
alması istenir. Ortaya çıkan bu resim hafızalarda tutulur. Daha
sonra erkek katılımcıdan az önce kadın katılımcının oturduğu şekilde
oturması istenir. Kadın katılımcıdan ise erkeğin pozisyonunu alması
istenir. Bu pozisyonlar kafalardaki erkek ve kadın imajlarının birer
sembolizasyonlarıdır. Pozisyonlar tamamlandıktan sonra bozmadan
katılımcılara neler hissettikleri sorulur. Gözlemci gruptan da ne gördüklerine dair yorumlar alınır ve istenirse nedenleri üzerine tartışmayla devam edilebilir.
Malzeme: Bir sandalye Süre: 30 dakika
"DÜZGÜN" ERKEK VE KADIN OLMAK
Amaç: Toplumsal cinsiyet rolleri ve kalıpları, toplumsal baskı, hissettiklerimiz üzerine farkındalık yaratmak. Uygulama:
Kadınlar ve erkekler olmak üzere 2 grup olarak çalışılır. Her iki gruba
da toplum tarafından nasıl erkek ve kadın olunacağı üzerine verilen
toplumsal mesajları yazmaları istenir. Bunun için bu kalıpları
sembolize edebilecek bir karton koli kullanılabilir ve mesajları bu
kolinin üzerine yazmaları istenebilir. (ör: kadın sokakta sakız
çiğnememelidir) Bu bölüm tamamlandıktan sonra gruplara bu sefer 'bu
kutudan çıkmak' istediklerinde - olmaları istenilen kadın-erkek olmayı
reddettiklerinde onlara verilen / takılan isimleri yazmaları
istenir.(ör: sakız çiğneyen kadın için 'hafif meşref' ). Son olarak da bu isimler yazılırken hissedilenler grup içinde paylaşılır ve istenirse tartışmayla devam edilebilir. Malzeme: 2 adet büyük karton koli Süre: 1 saat
10'da 10
Amaç: Grubun toplumsal cinsiyet eşitliği konusu hakkında ısınmalarını sağlamak. Uygulama:
Gruptan 10 kategori ismi vermelerini ve bu 10 kategori için 10 ünlü
isim söylemeleri istenir. Ortaya çıkan listedeki erkek-kadın dengesi
üzerine yorumlar paylaşılır. Grup olarak bu resmin nedenleri hakkında
sohbet yapılabilir.